Kiến thức cơ bản về tiền là tựa tiếng Việt mình tự dịch cho cuốn sách tiếng Nhật mới đọc gần đây 「いま君に伝えたいお金の話」 của tác giả người Nhật Murakami Yoshiaki. Cuốn sách này mới được xuất bản hơn nửa năm trước (tháng 9 năm 2018), chưa có bản dịch tiếng Việt.

Về tác giả

Murakami Yoshiaki (村上世彰) là một nhà đầu tư có tiếng ở Nhật. Thông tin về ông có thể dễ dàng xem trên Wiki. Mình xin điểm một vài ý chính.

Thời điểm năm 1999, ở tuổi 40, Murakami từ bỏ công việc tại Bộ Kinh tế để thành lập quỹ đầu tư mang tên ông là Murakami Fund. Sau hơn 6 năm hoạt động hiệu quả, ông được biết đến với nhiều đóng góp cho sự phát triển của các doanh nghiệp được đầu tư.
Vào năm 2006, Murakami và quỹ đầu tư của ông bị vướng vào vụ buộc tội sử dụng thông tin insider trong thương vụ mua bán cổ phiếu công ty truyền thông Nhật Bản (Nippon Broadcasting System) nhằm thu lợi 3 tỉ yên Nhật (30 oku). Vụ cáo buộc gây nhiều tranh cãi, kết thúc bằng việc Murakami bị xử phạt 3 năm lao động công ích và 1,1 tỉ yên Nhật (số tiền phạt kỉ lục tại thời điểm đó).

Sau sự vụ kể trên, Murakami rút lui khỏi thị trường đầu tư Nhật Bản, chuyển qua định cư tại Singapore và hoạt động chính tại đây. Hiện nay hoạt động của ông tại Nhật chỉ còn liên quan tới hoạt động từ thiện, tổ chức phi lợi nhuận, giảng dạy…

Về cuốn sách

Trong cuốn sách, Murakami có kể rằng ông thường tham gia nói chuyện, giảng dạy cho học sinh, sinh viên Nhật về vấn đề tài chính, tiền bạc, và nhận thấy các em suy nghĩ sai lệch về vấn đề này.
Vì thế cuốn sách này được viết ra nhằm tổng hợp những kiến thức về vấn đề tài chính, tiền bạc cơ bản và thiết thực nhất mà ông muốn gửi gắm cho các em, giúp chuẩn bị hành trang bước vào đời.
Cuốn sách được viết bằng tiếng Nhật dễ hiểu, không dùng các từ chuyên môn, khó nên khá dễ đọc.

Tóm tắt nội dung

Cuốn sách gồm 7 chương. Có thể tóm lược 7 chương này thành 3 chủ đề chính như sau:

  1. Tiền là gì? Mối liên hệ của tiền với xã hội.
  2. Cách kiếm tiền.
  3. Cách sử dụng tiền.

1. Tiền là gì? Mối liên hệ của tiền với xã hội

Cuốn sách mở đầu bằng việc giải thích lý do hình thành tiền, giá trị của đồng tiền được phát hành bởi mỗi quốc gia. Các khái niệm này nhìn chung là khá cơ bản và phổ thông.

Có một đoạn đọc khá thú vị khi tác giả giải thích điều gì guyết định giá cả của mỗi mặt hàng. Vì sao cùng một loại cá năm ngoái chất lượng cao hơn nhiều mà giá 100 yên, trong khi năm nay chất lượng kém hơn lại giá 300 yên. Giải thích về khái niệm cung cầu.

Từ đó đưa ra luận điểm về việc sử dụng tiền thông minh (tránh lãng phí). Không để bị giá tiền đánh lừa. Không thể chỉ so sánh dựa trên giá. Trước khi mua bất kì mặt hàng gì cần tạo thói quen suy xét xem số tiền mình bỏ ra và giá trị mặt hàng đó mang lại có xứng đáng không.

Trong phần này, tác giả cũng nhấn mạnh việc tiền là huyết mạch của xã hội. Rằng việc thay vì tích trữ tiền trong tài khoản ngân hàng, cần đem tiền đi đầu tư, xoay vòng, để huyết mạch xã hội được thông suốt, cũng làm cho tiền sinh ra tiền, làm giàu thêm cho bản thân.

2. Cách kiếm tiền

Phần này chủ yếu mang tính chất định hướng nghề nghiệp.
Thay vì lối suy nghĩ xưa cũ của người Nhật là làm công ăn lương gắn bó trọn đời với công ty, người Nhật ngày nay suy nghĩ mở hơn. Người ta dễ dàng từ bỏ công việc mình không yêu thích để tìm công việc khác tốt hơn. Hay làm freelancer, youtuber, mở công ty…

3. Cách sử dụng tiền

Đây có lẽ là phần đáng đọc nhất trong cuốn sách này.
Là nhà đầu tư, tác giả không quên nhắc lại và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quay vòng tiền kiếm được vào đầu tư, giúp tiền sinh ra tiền. Mà ví dụ là đầu tư vào thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên vấn đề mình quan tâm nhất là việc đầu tư như thế nào cho hiệu quả thì tác giả lại không giải thích được rõ ràng. Cũng có thể hiểu là không có công thức chung cho vấn đề này. Chủ yếu tác giả nhấn mạnh việc cần có kiến thức, học từ kinh nghiệm thực tế.

Tác giả cũng có đưa ra một cách đánh giá cổ phiếu dựa trên phần trăm về khả năng cổ phiếu thay đổi giá trị. Tuy nhiên con số phần trăm là bao nhiêu lại hoàn toàn được đánh giá dựa trên kiến thức, kinh nghiệm của nhà đầu tư, điều cần được tích luỹ lâu dài qua thời gian.

Kết luận

Điều mà tác giả muốn gửi gắm nhất: hãy đầu tư, quay vòng tiền, làm cho tiền sinh ra tiền.
Cuốn sách phù hợp để đọc cho các bạn học sinh trung học hoặc sinh viên năm đầu đại học, là đối tượng mà tác giả nhắm tới.